Fotografie uliczne są jednym z najlepszych sposobów odtwarzania dawnej gospodarki miasta. Na zdjęciu, które początkowo wygląda jak zwykły widok ulicy, można odnaleźć witryny sklepów, szyldy, jatki, zakłady usługowe, stragany, układ targowiska albo budynek, w którym działała konkretna firma.
W SKiPK traktujemy te fotografie jako warstwę źródłową, którą łączymy z historią kupiectwa, kartami firm, kupcami i dokumentami archiwalnymi. Dzięki temu pojedyncze zdjęcie przestaje być tylko ilustracją — staje się częścią mapy gospodarczej Krasnegostawu.
.jpg)
„Krasnystaw - Przeklęte Miasto :)” jako społeczne archiwum
W serwisie Fotopolska znajduje się zestaw 14 fotografii opisanych jako pochodzące z facebookowej grupy „Krasnystaw - Przeklęte Miasto :)”. Wśród nich są materiały szczególnie interesujące dla historii handlu i przestrzeni miejskiej.
Zobacz cały zestaw źródłowy w Fotopolska →
Przejdź do grupy „Krasnystaw - Przeklęte Miasto :)” na Facebooku →
Ulica Poniatowskiego, 1927 — jatki mięsne
Fotografia z 1927 r. przedstawia cyrk w Krasnymstawie, ale z punktu widzenia SKiPK najważniejszy jest szczegół w kadrze: po prawej stronie widoczne są jatki mięsne. To materialne świadectwo funkcjonowania handlu spożywczego w przestrzeni miasta.
Dokładne zdjęcie z 1927 r. pozostawiamy na razie w źródle Fotopolska, dopóki nie potwierdzimy prawa do jego ponownego hostowania. Poniżej publikujemy natomiast legalnie udostępniony widok tej samej osi miejskiej — ul. Poniatowskiego oglądanej z Placu 3 Maja — jako materiał porównawczy.
.jpg)
Ten materiał warto czytać razem z rozdziałem Kupiectwo międzywojennego Krasnegostawu, gdzie opisujemy sklepy, składy, hurtownie, Cech Kupiecki i środowisko kupieckie.
Plac 3 Maja — 1930 i 1932
W zestawie znajdują się fotografie zachodniej pierzei Placu 3 Maja z 1930 r. oraz budynku Plac 3 Maja 2 z 1932 r. Plac pozostawał jednym z najważniejszych punktów miejskiego życia handlowego i później pojawia się także w materiałach Stowarzyszenia Kupców Krasnostawskich.
.jpg)
W jubileuszowym wykazie firm SKK z 2000 r. przy Placu 3 Maja działało wiele sklepów i przedsiębiorców. Dlatego fotografie placu cross-linkujemy z bazą firm oraz kartami konkretnych przedsiębiorców.
Ulica Mostowa, 1912
Fotografia ulicy Mostowej z 1912 r. pozwala zobaczyć przestrzeń miasta jeszcze sprzed I wojny światowej. W kolejnych dekadach Mostowa pojawia się wielokrotnie jako adres działalności gospodarczej. W katalogu kupców z 2000 r. figurują tam m.in. Bernarda Steć oraz Hotel Rapa.
Nie publikujemy kopii konkretnego zdjęcia Mostowej z grupy społecznościowej, dopóki nie ustalimy jego statusu prawnego. Dla porównania pokazujemy późniejszą fotografię Mostowej 35, udostępnioną na licencji CC BY-SA 3.0.
.jpg)
Zdjęcia tego typu wykorzystujemy jako materiał porównawczy: ta sama ulica — różne epoki gospodarcze.
Ulica Matysiaka, 1957 — zakład fotograficzny Zielińskiego
Fotopolska opisuje zdjęcie z 1957 r. informacją, że w tle widoczny jest nieistniejący zakład fotograficzny p. Zielińskiego. To szczególnie cenny trop, ponieważ wskazuje nie tylko ulicę i datę, ale także konkretną działalność usługową.
Materiał łączy się z rozdziałem Lata powojenne i handel prywatny w PRL i pokazuje, że historia lokalnej przedsiębiorczości to również usługi, nie tylko handel detaliczny.
Na tej samej ulicy do dziś działa Hotel i Restauracja Staromiejska, związana z rodziną Hendigery. W ten sposób jedna ulica łączy w SKiPK dawny zakład fotograficzny, przedwojenną i powojenną zabudowę oraz współczesną działalność gospodarczą.
.jpg)
Inne fotografie w zestawie
Źródło obejmuje również m.in. ul. Zamkową (1958), Mostową z domem przy Zamkowej 2 (1955), ul. Matysiaka (1953), ul. Kościelną (1916), ul. Rejowiecką 27 (1930), ul. Kościelną 3 (1932) oraz inne widoki Krasnegostawu. Każdy z tych materiałów może pomóc w identyfikacji dawnych adresów, firm i zmian w zabudowie.
Jeszcze jedno źródło: stare pocztówki Krasnegostawu
W zasobie Polony zachowały się również pocztówki wydawane w Krasnymstawie na początku XX w. Jedna z nich, datowana na lata 1914–1920, przedstawia gmach straży ogniowej i most na Wieprzu. Jej wydawcą był „Bazar Szkolny” F. Wdowickiego — już sam podpis wydawniczy jest dla SKiPK interesującym tropem do dalszego badania lokalnej działalności handlowej i wydawniczej.
.jpg)
Jak oznaczamy fotografie w SKiPK
Jeśli wykorzystujemy fotografię z zewnętrznego archiwum, podpis podaje możliwie dokładną datę, miejsce, opis obiektu oraz źródło reprodukcji. Jeżeli autor fotografii jest znany — również autora i warunki licencji. Jeżeli status konkretnego zdjęcia z Facebooka lub Fotopolski nie jest jeszcze jasny, nie kopiujemy go na własny serwer tylko dlatego, że jest dostępne w internecie.
Fotografia jako początek dalszego śledztwa
Najcenniejsze zdjęcia łączymy z historią miasta i kupiectwa, bazą firm, biogramami kupców oraz materiałami źródłowymi. Jeżeli na fotografii uda się odczytać szyld lub wskazać właściciela, powstaje z niej kolejny węzeł wewnętrznej sieci SKiPK.
Źródła zewnętrzne
- Fotopolska — „Krasnystaw - Przeklęte miasto Facebook”, zestaw 14 fotografii
- Facebook — grupa „Krasnystaw - Przeklęte Miasto :)”
- Wikimedia Commons — Krasnystaw
- Polona — Biblioteka Narodowa
Uwaga redakcyjna: fotografie wyświetlane bezpośrednio powyżej pochodzą ze źródeł, dla których znaleźliśmy jawny status licencyjny lub domenę publiczną. Materiały z grupy Facebook/Fotopolska bez potwierdzonego statusu pozostają opisane i podlinkowane do źródła do czasu weryfikacji możliwości ich ponownego publikowania.