SKiPKHistoria kupiectwa w Krasnymstawie

Rozdział VI · 1991–2000

Pierwsza dekada Stowarzyszenia

Rok 1999 przyniósł wyraźne ożywienie działalności Stowarzyszenia Kupców Krasnostawskich. Organizacja jednocześnie reprezentowała interesy lokalnego handlu, integrowała kupców, współpracowała z przedsiębiorstwami i instytucjami oraz coraz aktywniej uczestniczyła w życiu Krasnegostawu.

Jubileuszowy „Biuletyn Kupiecki”, Krasnystaw, 12 sierpnia 2000 r. — podstawowe źródło do historii pierwszej dekady SKK.

24 czerwca 1999

Nowe władze i nowy rytm działania

24 czerwca 1999 r. na zebraniu kupieckim wybrano nowy Zarząd. Starszym Kupcem został Janusz Sulima, skarbnikiem Teresa Suchodolska, a sekretarzem Anna Zakrzewska. Członkami Zarządu zostali Zbigniew Hendigiery, Piotr Żołnacz, Witold Woiński i Krzysztof Rogowski.

Do Komisji Rewizyjnej weszli Marek Miś — przewodniczący, Alicja Szamik i Zbigniew Mojski. Do Sądu Koleżeńskiego wybrano Jacka Gozdeckiego — przewodniczącego, Irenę Głowacką i Andrzeja Pieczykolana.

Siedziba Stowarzyszenia mieściła się przy Placu 3-go Maja 1, w kamienicy Elżbiety i Janusza Sulimów. Zarząd spotykał się w każdy czwartek o godz. 17.00. Regularne dyżury i stałe miejsce spotkań tworzyły praktyczne zaplecze dla coraz intensywniejszej działalności organizacji.

Organizacja i tożsamość

Członkostwo, logo i wspólnota kupców

Wszyscy członkowie złożyli nowe deklaracje członkowskie. Według ówczesnych zasad osoba prowadząca działalność handlową na własny rachunek mogła zostać przyjęta w poczet kupców po złożeniu deklaracji i wpłaceniu wpisowego w wysokości 20 zł. Składka członkowska wynosiła 25 zł kwartalnie.

Zaprojektowane przez Annę Zakrzewską logo Stowarzyszenia zostało zatwierdzone przez Zarząd i przekazane kupcom do umieszczania w sklepach. Znak miał pokazywać przynależność do SKK i identyfikowanie się z działalnością organizacji.

14 sierpnia zorganizowano ognisko kupieckie. Zachowana relacja mówi o wspomnieniach, śpiewach, tańcach i wspólnej zabawie. Ten fragment historii dobrze pokazuje, że SKK nie było jedynie organizacją reprezentującą interesy gospodarcze — budowało również więzi pomiędzy ludźmi prowadzącymi lokalny handel.

Wanda Worotyńska odbiera tytuł Honorowego Kupca Stowarzyszenia Kupców Krasnostawskich
Wanda Worotyńska otrzymuje tytuł „Honorowego Kupca”. Uroczystość Stowarzyszenia Kupców Krasnostawskich, 6 grudnia 1999 r. Fotografia z archiwum SKK.

Interwencje

Handel na targowisku przy ul. Kościuszki

Jednym z najbardziej palących problemów był wówczas, jak określa go kronika SKK, nieuporządkowany handel obcokrajowców na targowisku miejskim przy ul. Kościuszki. Stowarzyszenie odbywało częste spotkania z władzami miasta, przedstawicielami Policji i Urzędu Skarbowego, składało monity i podejmowało działania mające uporządkować sytuację.

6 sierpnia „Kurier Lubelski” opublikował artykuł Jolanty Masiewicz zatytułowany „Bronią swojego bytu”, przedstawiający stanowisko i działania krasnostawskich kupców. To ważny ślad obecności problemów lokalnego handlu w ówczesnej prasie regionalnej.

Wrzesień–październik 1999

Współpraca, bezpieczeństwo i przedsiębiorczość

We wrześniu kupcy wzięli czynny udział w imprezie Starostwa Powiatowego „Bezpieczeństwo na drodze”. Stowarzyszenie ufundowało kilka nagród książkowych.

SKK nawiązało także współpracę z Wojciechem Kowalczykiem, dyrektorem systemu ratalnej sprzedaży CLA. Jako rodowity krasnostawianin i osoba znająca miejscowy handel zaproponował on lokalnym kupcom preferencyjne warunki współpracy. Według kroniki propozycja spotkała się z dużym zainteresowaniem.

W październiku Stowarzyszenie otrzymało zaproszenie od Chełmskiego Stowarzyszenia Kupieckiego na spotkanie poświęcone ocenie zagrożeń dla lokalnego handlu. W tym samym miesiącu SKK zostało zaproszone do udziału w Lubelskim Kongresie Przedsiębiorczości. Rozwijano też kontakty ze środowiskami kupieckimi w regionie.

Obrona lokalnego handlu

Bezrobocie, sklepy wielkopowierzchniowe i szukanie nowych rozwiązań

Rosnące bezrobocie w mieście oraz pogarszająca się kondycja finansowa mieszkańców były odczuwalne także w placówkach handlowych miejscowych kupców. Jednocześnie otwarcie sklepu wielkopowierzchniowego w centrum miasta i planowana budowa kolejnego na obrzeżach były przez SKK postrzegane jako poważne zagrożenie dla prywatnego handlu.

Odpowiedzią nie miały być wyłącznie protesty. Zarząd zaczął szukać rozwiązań, które mogły kierować klientów do lokalnych sklepów i wzmacniać pozycję zrzeszonych kupców. Jednym z najważniejszych takich projektów stał się system talonów towarowych.

Kronika działalności SKK zachowana w jubileuszowym „Biuletynie Kupieckim” z 2000 r.

Program talonów

Rozmowy z zakładami pracy i zakupy u lokalnych kupców

Zarząd Stowarzyszenia wystąpił do zakładów pracy, szkół i instytucji z Krasnegostawu i okolicy z propozycją realizowania talonów towarowych w sklepach i placówkach należących do miejscowych kupców. Projekt spotkał się ze zrozumieniem partnerów i w grudniu 1999 r. rozpoczęto realizację talonów w sklepach kupieckich.

Rozmowy z dyrektorami wielu zakładów pracy prowadzili Janusz Sulima i Anna Zakrzewska. Przed świętami podpisano pierwsze umowy. Kronika określa to jako początek nowego etapu działań Zarządu na rzecz usprawniania prywatnego handlu w mieście.

System miał również znaczenie organizacyjne: sukces przedsięwzięcia zachęcał kolejnych, wcześniej niezrzeszonych kupców do wstępowania do Stowarzyszenia. Był to więc jednocześnie program sprzedażowy, forma współpracy z lokalnymi przedsiębiorstwami i instytucjami oraz narzędzie wzmacniania SKK.

Październik 1999

Kupcy zabierają głos w sprawie herbu powiatu

Aktywność Stowarzyszenia wykraczała poza kwestie stricte handlowe. W październiku 1999 r. kupcy ostro zaprotestowali przeciw proponowanemu przez historyków i heraldyków wizerunkowi nowego herbu powiatu, w którym znalazły się elementy chełmskie. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy opracowano nowe propozycje, które uzyskały akceptację.

W kronice SKK podkreślano z dumą, że herb Powiatu Krasnostawskiego, a tym samym symbol Ziemi Krasnostawskiej, otrzymał elementy związane z miejscowym terenem i jego historią.

Listopad 1999

Udział kupców w życiu publicznym Krasnegostawu

8 listopada 1999 r. Rada Miasta dokonała wyboru ławników. Spośród ośmiu osób rekomendowanych przez środowisko kupieckie Anna Zakrzewska została wybrana do Sądu Rejonowego, a Elżbieta Sulima do Kolegium do spraw Wykroczeń.

11 listopada kupcy uczestniczyli w uroczystej mszy z okazji Święta Niepodległości i złożyli wieniec w miejscu upamiętniającym pomordowanych mieszkańców Krasnegostawu. Odbyła się także uroczysta kolacja z udziałem Burmistrza Miasta i zaproszonych gości.

6 grudnia 1999

Honorowi Kupcy i pierwszy „Biuletyn Kupiecki”

W listopadzie Zarząd podjął uchwałę o nadawaniu tytułu „Honorowego Kupca”. 6 grudnia, podczas uroczystego zebrania kupieckiego, tytuły otrzymali Lucyna Nowińska, Wanda Worotyńska, Nina Nowak i Jerzy Nowak.

Na tym samym spotkaniu rozdano pierwszy numer „Biuletynu Kupieckiego”. Zawierał informacje o Stowarzyszeniu oraz problemy uznawane przez kupców za szczególnie ważne. W ten sposób SKK stworzyło własny kanał komunikacji i dokumentowania działalności środowiska.

Koniec 1999

Współpraca regionalna i wsparcie sportu

W grudniu Zarząd przesłał do stowarzyszeń kupieckich w Lublinie, Chełmie i Zamościu propozycję nawiązania współpracy. Pokazuje to próbę budowania szerszej sieci organizacji reprezentujących prywatny handel w regionie.

SKK podjęło również decyzję o finansowym wsparciu Klubu Sportowego „START” w Krasnymstawie. Tak kronika Stowarzyszenia zamyka opis intensywnego roku 1999.

Honorowy Kupiec Czesław Koterwas przecina wstęgę podczas otwarcia nowej siedziby SKK w 2000 roku; z tyłu Janusz Sulima, Prezes SKK
Otwarcie nowej siedziby SKK, 2000 r. Honorowy Kupiec Czesław Koterwas przecina wstęgę. Z tyłu Janusz Sulima, Prezes SKK. Fotografia z archiwum Stowarzyszenia Kupców Krasnostawskich.

Rok jubileuszowy 2000

Dziesięć lat od inicjatywy założycielskiej

W 2000 r. rozwijano działania rozpoczęte w poprzednim roku, a w centrum debaty znajdowała się przyszłość lokalnego handlu wobec rozwoju supermarketów. Osobny rozdział archiwum poświęcamy sporowi o sklepy wielkopowierzchniowe, aby nie mieszać tej historii z wcześniejszymi realiami gospodarczymi.

27 lipca podjęto uchwały dotyczące podziękowań i dyplomów dla osób współpracujących ze Stowarzyszeniem oraz wieloletnich kupców. Zapadła również decyzja o ufundowaniu sztandaru według projektu Anny Zakrzewskiej i Janusza Sulimy oraz o wręczaniu legitymacji i znaków członkowskich.

Źródła: pełna kronika ze starej strony SKK „Ostatnie 10-lecie” oraz jubileuszowy „Biuletyn Kupiecki” z 12 sierpnia 2000 r. Zachowujemy szczegóły działalności organizacji — nazwiska, daty, wydarzenia, współpracę z przedsiębiorstwami i instytucjami, inicjatywy handlowe oraz życie społeczne — zamiast redukować je do krótkiego streszczenia.
„Biuletyn Kupiecki” 1990–2000
Oryginalny 16-stronicowy dokument jubileuszowy
Pobierz oryginalny PDF